नमस्कार.
आज आपण सुभाषिते पहाणार आहोत.
आजची दोन सुभाषिते स्थानमाहात्म्य सांगणारी आहेत आणि सोपीही आहेत.
१) अश्वं शस्त्रं शास्त्रं वीणा वाणी नरश्च नारी च । पुरुषविशेषं प्राप्ता भवन्ति योग्या अयोग्याश्च ॥२१-१॥
संधिविग्रह - अश्वं शस्त्रं शास्त्रं वीणा वाणी नर: च नारी च । पुरुषविशेषं प्राप्ता: भवन्ति योग्या: अयोग्या: च
अन्वय -
अर्थ - घोडा, शस्त्र, शास्त्र, वीणा, वाणी, पुरुष व स्त्री या गोष्टी विशेष मनुष्याला प्राप्त झाल्या तरच त्या योग्यता पावतात नाहीतर त्या अयोग्य ठरतात.
११) राजा कुलवधुर्विप्रा मन्त्रिणश्च पयोधरा: । स्थानभ्रष्टा न शोभन्ते दन्ता: केशा नखा नरा: ॥२१-११॥
संधिविग्रह - राजा कुलवधु: विप्रा: मन्त्रिण: च पयोधरा: । स्थानभ्रष्टा: न शोभन्ते दन्ता: केशा: नखा: नरा:
अर्थ - राजा, कुलीन स्त्री, ब्राह्मण, मंत्री, स्तन, दांत, केस, नखे व माणसे स्थानभ्रष्ट झाली तर शॊभून दिसत नाहीत.
९) आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपु: । नास्त्युद्यमसमो बन्धु: कृत्वा यं नावसीदति ॥२८-९॥
संधिविग्रह - आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थ: महान् रिपु: । न अस्ति उद्यमसम: बन्धु: कृत्वा यं न अवसीदति
अन्वय - आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थ: महान् रिपु: (अस्ति) । उद्यमसम: बन्धु: न अस्ति । यं कृत्वा (मनुष्य:) न अवसीदति
अर्थ - आळस हा मनुष्याच्या शरीरात रहाणारा मोठा शत्रू आहे. उद्योगासारखा दुसरा बंधू नाही की जो केला असता मनुष्य़ाचा नाश होत नाही.
कोऽहं कोऽहं जन्म किमर्थं नाहं जानामि
मृत्यो रूपं पञ्चीकरणं कथमवगच्छामि ।
शरणमागता तव शिष्यैषा उपदेशं श्रोतुम्
जागृहि स्वामिन् जागृहि स्वामिन्नज्ञानं हन्तुम् ॥२॥
संधिविग्रह -
क: अहं क: अहं जन्म किमर्थं न अहं जानामि
मृत्यो: रूपं पञ्चीकरणं कथम् अवगच्छामि ।
शरणम् आगता तव शिष्या एषा उपदेशं श्रोतुम्
जागृहि स्वामिन् जागृहि स्वामिन् अज्ञानं हन्तुम्
अन्वय - क: अहं क: अहं, जन्म किमर्थं. अहं न जानामि
मृत्यो: रूपं, पञ्चीकरणं, (अहं) कथम् अवगच्छामि ?
तव एषा शिष्या उपदेशं श्रोतुम् शरणमागता
स्वामिन् जागृहि स्वामिन् जागृहि, अज्ञानं हन्तुम्
अर्थ - मी कोण आहे, माझा जन्म कशासाठी आहे, हे मला कळत नाही. मृत्यूचे स्वरूप, पंचीकरण हेही मला समजत नाही. तुमची ही शिष्या उपदेश ऐकण्यासाठी तुम्हाला शरण आलेली आहे. म्हणून आपण आमच्या अज्ञानाचा नाश करण्यासाठी जागे व्हा.
आकाराम्त स्त्रीलिंगी माला शब्द
माला माले माला: प्रथमा
मालां माले माला: द्वितीया
मालया मालाभ्यां मालाभि: तृतीया
मालायै मालाभ्यां मालाभ्य: चतुर्थी
मालाया: मालाभ्यां मालाभ्य: पंचमी
मालाया: मालयो: मालानां षष्ठी
मालायां मालयो: मालासु सप्तमी
माले माले माला: संबोधन
आज आपण सुभाषिते पहाणार आहोत.
आजची दोन सुभाषिते स्थानमाहात्म्य सांगणारी आहेत आणि सोपीही आहेत.
१) अश्वं शस्त्रं शास्त्रं वीणा वाणी नरश्च नारी च । पुरुषविशेषं प्राप्ता भवन्ति योग्या अयोग्याश्च ॥२१-१॥
संधिविग्रह - अश्वं शस्त्रं शास्त्रं वीणा वाणी नर: च नारी च । पुरुषविशेषं प्राप्ता: भवन्ति योग्या: अयोग्या: च
अन्वय -
अर्थ - घोडा, शस्त्र, शास्त्र, वीणा, वाणी, पुरुष व स्त्री या गोष्टी विशेष मनुष्याला प्राप्त झाल्या तरच त्या योग्यता पावतात नाहीतर त्या अयोग्य ठरतात.
११) राजा कुलवधुर्विप्रा मन्त्रिणश्च पयोधरा: । स्थानभ्रष्टा न शोभन्ते दन्ता: केशा नखा नरा: ॥२१-११॥
संधिविग्रह - राजा कुलवधु: विप्रा: मन्त्रिण: च पयोधरा: । स्थानभ्रष्टा: न शोभन्ते दन्ता: केशा: नखा: नरा:
अर्थ - राजा, कुलीन स्त्री, ब्राह्मण, मंत्री, स्तन, दांत, केस, नखे व माणसे स्थानभ्रष्ट झाली तर शॊभून दिसत नाहीत.
९) आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपु: । नास्त्युद्यमसमो बन्धु: कृत्वा यं नावसीदति ॥२८-९॥
संधिविग्रह - आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थ: महान् रिपु: । न अस्ति उद्यमसम: बन्धु: कृत्वा यं न अवसीदति
अन्वय - आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थ: महान् रिपु: (अस्ति) । उद्यमसम: बन्धु: न अस्ति । यं कृत्वा (मनुष्य:) न अवसीदति
अर्थ - आळस हा मनुष्याच्या शरीरात रहाणारा मोठा शत्रू आहे. उद्योगासारखा दुसरा बंधू नाही की जो केला असता मनुष्य़ाचा नाश होत नाही.
कोऽहं कोऽहं जन्म किमर्थं नाहं जानामि
मृत्यो रूपं पञ्चीकरणं कथमवगच्छामि ।
शरणमागता तव शिष्यैषा उपदेशं श्रोतुम्
जागृहि स्वामिन् जागृहि स्वामिन्नज्ञानं हन्तुम् ॥२॥
संधिविग्रह -
क: अहं क: अहं जन्म किमर्थं न अहं जानामि
मृत्यो: रूपं पञ्चीकरणं कथम् अवगच्छामि ।
शरणम् आगता तव शिष्या एषा उपदेशं श्रोतुम्
जागृहि स्वामिन् जागृहि स्वामिन् अज्ञानं हन्तुम्
अन्वय - क: अहं क: अहं, जन्म किमर्थं. अहं न जानामि
मृत्यो: रूपं, पञ्चीकरणं, (अहं) कथम् अवगच्छामि ?
तव एषा शिष्या उपदेशं श्रोतुम् शरणमागता
स्वामिन् जागृहि स्वामिन् जागृहि, अज्ञानं हन्तुम्
अर्थ - मी कोण आहे, माझा जन्म कशासाठी आहे, हे मला कळत नाही. मृत्यूचे स्वरूप, पंचीकरण हेही मला समजत नाही. तुमची ही शिष्या उपदेश ऐकण्यासाठी तुम्हाला शरण आलेली आहे. म्हणून आपण आमच्या अज्ञानाचा नाश करण्यासाठी जागे व्हा.
आकाराम्त स्त्रीलिंगी माला शब्द
माला माले माला: प्रथमा
मालां माले माला: द्वितीया
मालया मालाभ्यां मालाभि: तृतीया
मालायै मालाभ्यां मालाभ्य: चतुर्थी
मालाया: मालाभ्यां मालाभ्य: पंचमी
मालाया: मालयो: मालानां षष्ठी
मालायां मालयो: मालासु सप्तमी
माले माले माला: संबोधन
" पाठ २४ सुभाषित ६) " या Audio साठी खाली क्लिक् करा :
[ Right click to 'save audio as' for downloading Audio ]
No comments:
Post a Comment