Wednesday, July 29, 2020

पाठ ३५ (चतुर्थी विभक्ती भाग २)

काही अव्ययांना सुद्धा चतुर्थी विभक्तीची अपेक्षा असते.
नम: = नमस्कार असो = श्रीगणेशाय नम: ।
स्वस्ति = कल्याण असो = नृपाय स्वस्ति ।
स्वाहा = अर्पण असो = अग्नये स्वाहा ।
स्वधा = अर्पण असो = पितृभ्य: स्वधा ।
अलम् = पुरेसा आहे = राम: रावणाय अलम् ।

आता एक पाठ पाहूया.
        शारदा
हे शारदे, तुभ्यं नम: । तव मुखं पूर्णचन्द्रमिव । मुक्ताहार: इव त्वं गौरवर्णा । तव एकस्मिन् हस्ते शोभना वीणा शोभते एकस्मिन् हस्ते पुस्तकं विराजते । श्वेतं पद्मं तव आसनम् । मयूर: तव वाहनम् । तस्य पृष्ठे त्वं उपविशसि । 

त्वं विद्याया: देवता । त्वं ज्ञानदायिनी खलु । त्वं सर्वेषां जाड्यम् अपहरसि । त्वं सर्वेभ्य: ज्ञानं यच्छसि ।
अत: अहं विद्यारम्भे त्वां नमामि । तव प्रसादेन मनुष्य: पाण्डित्यं लभते । तव प्रसादेन कवि: काव्यमपि करोति । त्वं सर्वेषु प्राणिमात्रेषु बुद्धिरूपेण वससि । ब्रह्मदेव: विष्णु: शङ्कर: अपि त्वां नमन्ति । अहमपि त्वां शरणम् आगच्छामि । हे शारदे, मह्यं विद्यां यच्छ । मम अज्ञान हर ।

प्रश्न १) उत्तराणि लिखत -
प्रश्न १) शारदाया: मुखम् कीदृशम् ?
प्रश्न २) शारदाया: हस्ते किं शोभते ?
प्रश्न ३) शारदाया: किं आसनम् ?
प्रश्न ४) मयूर: कस्य वाहनम् ?
प्रश्न ५) का विद्याया: देवता ?
प्रश्न ६) शारदा किं किं करोति ?
प्रश्न ७) मनुश्ःय: कदा पाण्डित्यं लभते ?
प्रश्न ८) शारदा सर्वप्राणिमात्रेषु केन रूपेण वसति ?*
प्रश्न ९) शारदां के के नमन्ति ?
प्रश्न १०) लेखक: शारदां किं वदति ?


प्रश्न २ रा अ गटातील नामे व ब गटातील विशेषणे यांच्या जोड्या लावा.
अ गट - छात्रा:, वानर:,  वनानि, मार्गा:, मयूर:, चरणौ, नृत्यम्, गरुडा:, मेघ:, खड्गम्

ब गट - नयनमनोहरम्, तीक्ष्णम्, खगा:, दीर्घा:, पुष्कला:, राष्ट्रखग:, असुन्दरौ, विशालानि, चपल:, कृष्ण: 
 
 ३५ वा पाठ उत्तरे.

शारदा भाषांतर

    हे शारदे, तुला नमस्कार असो. तुझं मुख पूर्ण चंद्राप्रमाणे आहे. मोत्यांच्या माळेप्रमाणे तुझा रंग गौर आहे. तुझ्या एका हातात वीणा शोभते तर एका हातात पुस्तक शोभते. श्वेत रंगाचे कमळ तुझे आसन आहे. मोर तुझे वाहन आहे. त्याच्या पाठीवर तू बसतेस. हंस सुद्धा तुझे वाहन आहे. म्हणून लोक तुला हंसवाहिनी असे म्हणतात.

    तू विद्येची देवता आहेस. तू खरोखरच ज्ञान देणारी आहेस. तू सर्वांच्या बुद्धीचे मांद्य घालवतेस. तू सर्वांना ज्ञान देतेस.
    
    म्हणून विद्येच्या आरंभी मी तुला नमन करतो. तुझ्या कृपेमुळे मनुष्य पांडित्य प्राप्त करतो. तुझ्या कृपेमुळे कवी काव्य सुद्धा करतो. तू सर्वच प्राणिमात्रंमधे बुद्धीच्या रूपाने रहात आहेस. ब्रह्मदेव, शंकर, विष्णू सुद्धा तुला नमन करतात. मी सुद्धा तुला शरण आलो आहे., हे शारदे, मला विद्या दे. माझे अज्ञान नाहीसे कर.



प्रश्न १) उत्तराणि लिखत -
प्रश्न १) शारदाया: मुखम् कीदृशम् ?
शारदाया: मुखं पूर्णचन्द्रमिव ।

प्रश्न २) शारदाया: हस्ते किं शोभते ?
शारदाया: एकस्मिन् हस्ते शोभना वीणा शोभते एकस्मिन् हस्ते पुस्तकं विराजते ।

प्रश्न ३) शारदाया: किं आसनम् ?
श्वेतं पद्मं शारदाया: आसनम् ।

प्रश्न ४) मयूर: कस्य वाहनम् ?
मयूर: शारदाया: वाहनम् ।

प्रश्न ५) का विद्याया: देवता ?
शारदा विद्याया: देवता ।

प्रश्न ६) शारदा किं किं करोति ?
शारदा सर्वेभ्य: ज्ञानं यच्छति, सर्वेषां जाड्यं अपहरति ।

प्रश्न ७) मनुष्य: कदा पाण्डित्यं लभते ?
शारदाया: प्रसादेव मनुष्य: पाण्डित्यं लभते ।

प्रश्न ८) शारदा सर्वप्राणिमात्रेषु केन रूपेण वसति ?*
शारदा सर्वेषु प्राणिमात्रेषु बुद्धिरूपेण वससि ।

प्रश्न ९) शारदां के के नमन्ति ?
ब्रह्मदेव: विष्णु: शङ्कर: अपि शारदां नमन्ति ।

प्रश्न १०) लेखक: शारदां किं वदति ?
 लेखक: शारदां वदति, “हे शारदे, मह्यं विद्यां यच्छ । मम अज्ञान हर ।”

प्रश्न २ रा अ गटातील नामे व ब गटातील विशेषणे यांच्या जोड्या लावा.
अ गट - छात्रा:, वानर:,  वनानि, मार्गा:, मयूर:, चरणौ, नृत्यम्, गरुडा:, मेघ:, खड्गम्

ब गट - नयनमनोहरम्, तीक्ष्णम्, खगा:, दीर्घा:, पुष्कला:, राष्ट्रखग:, असुन्दरौ, विशालानि, चपल:, कृष्ण:

छात्रा: - पुष्कला:
वानर: -  चपल:
वनानि - विशालानि
मार्गा:  - दीर्घा:
मयूर: - राष्ट्रखग:
चरणौ - असुन्दरौ
नृत्यम् - नयनमनोहरम्
गरुडा: - पुष्कला:
मेघ: - चपल:
खड्गम् - तीक्ष्णम् 
 





span style="color: blue;"> " चतुर्थी विभक्ती भाग २ " या Audio साठी खाली क्लिक् करा : 


[ Right click to 'save audio as' for downloading Audio ]
  

No comments:

Post a Comment

पाठ १२१ वा - स्वयं अध्ययनासाठी सुभाषिते

पाठ   १२१   वा  -  स्वयं अध्ययनासाठी सुभाषिते १ ) अश्वं नैव गजं नैव व्याघ्रं नैव च नैव च ।   अजापुत्रं बलिं दद्यात् देवो दुर्...