वाक्यात कर्ता व क्रियापद या दोन गोष्टी तरी आवश्यक असतात. त्याशिवाय वाक्य होऊ शकत नाही. कर्ता व क्रियापद यांची योजना कशी करायची ते कळून येण्य़ासाठी मी प्रथम तुम्हाला अकारांत पुंलिंगी देव हा एक शब्द व पहिल्या गणांची क्रियापदे तयार करण्याची पद्धत सांगितली. आज आपण तृतीय पुरुषी कर्ता असलेली काही वाक्ये पाहू.
१) स: अर्चति ।
२) बालका: हसन्ति ।
३) रक्षक: रक्षति ।
४) वसन्त: हेमन्त: च व्रजत: ।
५) तापस: शपति ।
६) चन्द्र: राजति ।
७) स: वदति ।
८) भक्ता: भजन्ति ।
९) गिर्यारोहक: भ्रमति ।
१०) दुर्जनौ निन्दत: ।
११) सज्जना: नन्दन्ति ।
१२) कन्दुका: पतन्ति ।
१३) छात्रौ क्रीडत: ।
१४) विनीत: विजय: च लिखत: ।
वरील सर्व वाक्यांमधले सर्व कर्ते हे तृ. पुरुषाचे आहेत. काही एक वचनात आहेत, काही द्वि, वचनात आहेत तर काही बहु वचनात आहेत. त्याप्रमाणे क्रियापदाचे सुद्धा वचन योजलेले आहे. आज मी संस्कृत वाक्ये दिली आहेत. उद्या उलट करू, मी मराठी वाक्ये देईन. त्या वाक्यांचे तुम्ही संस्कृतमधे भाषांतर करा.
मागच्या आठवड्यात काही क्रियापदे व त्यांचे अर्थ सांगितले होते. आता आज आपण वापरलेल्या पहिल्या गणातील धातू व त्यांचे अर्थ खाली देत आहे.
१६) नन्द् = आनंदित होणे
१७) निन्द् = निंदा करणे
१८) पत् = पडणे
१९) भज् = भजणे,
२०) भ्रम् = भ्रमण करणे
२१) रक्ष् = रक्षण करणे
२२) राज् = शोभणे
२३) वद् = बोलणे
२४) वस् = रहाणे
२५) वम् = ओकणे
२६) वह् - वहाणे
२७) वाञ्छ् = इच्छा करणे
२८) व्रज् = जाणे
२९) शप् = शाप देणे
३०) हस् = हसणे
१) स: अर्चति ।
२) बालका: हसन्ति ।
३) रक्षक: रक्षति ।
४) वसन्त: हेमन्त: च व्रजत: ।
५) तापस: शपति ।
६) चन्द्र: राजति ।
७) स: वदति ।
८) भक्ता: भजन्ति ।
९) गिर्यारोहक: भ्रमति ।
१०) दुर्जनौ निन्दत: ।
११) सज्जना: नन्दन्ति ।
१२) कन्दुका: पतन्ति ।
१३) छात्रौ क्रीडत: ।
१४) विनीत: विजय: च लिखत: ।
वरील सर्व वाक्यांमधले सर्व कर्ते हे तृ. पुरुषाचे आहेत. काही एक वचनात आहेत, काही द्वि, वचनात आहेत तर काही बहु वचनात आहेत. त्याप्रमाणे क्रियापदाचे सुद्धा वचन योजलेले आहे. आज मी संस्कृत वाक्ये दिली आहेत. उद्या उलट करू, मी मराठी वाक्ये देईन. त्या वाक्यांचे तुम्ही संस्कृतमधे भाषांतर करा.
मागच्या आठवड्यात काही क्रियापदे व त्यांचे अर्थ सांगितले होते. आता आज आपण वापरलेल्या पहिल्या गणातील धातू व त्यांचे अर्थ खाली देत आहे.
१६) नन्द् = आनंदित होणे
१७) निन्द् = निंदा करणे
१८) पत् = पडणे
१९) भज् = भजणे,
२०) भ्रम् = भ्रमण करणे
२१) रक्ष् = रक्षण करणे
२२) राज् = शोभणे
२३) वद् = बोलणे
२४) वस् = रहाणे
२५) वम् = ओकणे
२६) वह् - वहाणे
२७) वाञ्छ् = इच्छा करणे
२८) व्रज् = जाणे
२९) शप् = शाप देणे
३०) हस् = हसणे
पाठ १३ ची उत्तरे
१३ व्या पाठातील वाक्यांचे मराठी भाषांतर
१) स: अर्चति । =
तो पूजा करतो
२) बालका: हसन्ति । =
मुले हसतात
३) रक्षक: रक्षति । =
रक्षक रक्षण करतो
४) वसन्त: हेमन्त: च व्रजत: । =
वसंत व हेमंत जातात.
५) तापस: शपति । =
तपस्वी शाप देतो.
६) चन्द्र: राजति । =
चंद्र शोभतो.
७) स: वदति । =
तो बोलतो.
८) भक्ता: भजन्ति ।
भक्त भक्ती करतात.
९) गिर्यारोहक: भ्रमति ।
गिर्यारोहक फिरतो.
१०) दुर्जनौ निन्दत: ।
दुर्जन निंदा करतात.
११) सज्जना: नन्दन्ति ।
सज्जन आनंदित होतात.
१२) कन्दुका: पतन्ति ।
चेंडू पडतात.
१३) छात्रौ क्रीडत: ।
विद्यार्थी खेळतात.
१४) विनीत: विजय: च लिखत: ।
विनीत व विजय लिहितात.
प्रश्न दुसरा - सुभाषितातील क्रियापदे ओळखा.
१ ले सुभाषित = खादति, पिबति, यच्छति
२ रे सुभाषित = इच्छन्ति
" पाठ १३ वा पाठ तृतीय पुरुषी कर्ता असलेली वाक्ये " या Audio साठी खाली क्लिक् करा :
[ Right click to 'save audio as' for downloading Audio ]
No comments:
Post a Comment